Wat kost label D? Kostenstudie op 149 Vlaamse EPC's

Bijgewerkt op 3 november 2026 · door Siemen Reynders, erkend energiedeskundige

Wat kost label D per startlabel en woningtype?

Wie sinds 1 januari 2023 een woning of appartement met label E of F koopt, moet die binnen 6 jaar na de akte naar minstens label D brengen: een energiescore van 400 kWh/m² per jaar of lager. Meer over die renovatieverplichting lees je in de gids over de renovatieplicht. De tabel toont de kostprijs van de goedkoopste renovatie naar label D voor de 73 woningen met label E of F in de steekproef.

Bedragen incl. plaatsing, normale afwerking en 6 % btw, prijspeil oktober 2026, zonder premies. Mediaan: de helft van de woningen zit eronder. Middelste helft: een kwart zit onder P25, een kwart boven P75. 'Vanaf' is de onderkant van de prijsvork, 'midden' het midden ervan. Groepen onder 5 woningen krijgen geen cijfer. Attesten zonder duidelijk woningtype tellen alleen mee in de totalen.

Het woningtype weegt door: een rijwoning zit op een mediaan van € 7.800, een halfopen woning op € 11.700 en een open bebouwing op € 20.900. Meer vrije gevels betekent meer buitenmuur om te isoleren.

De spreiding binnen elke groep is groot: wat al geïsoleerd is, bepaalt het pakket. Voor je eigen woning upload je je EPC: de tool rekent dan met jouw dak, muren, ramen en installaties.

Welke werken zitten in het goedkoopste pakket?

Per woning zocht de rekenmotor het goedkoopste pakket werken dat label D haalt. De volgorde ligt vast: eerst de schil (dak, muren, vloer, ramen), dan de installaties. Een warmtepomp komt nooit in een pakket zonder dak- en muurisolatie.

• Dak isoleren zit in 74 % van de goedkoopste pakketten naar label D.
• Bij label E volstaat in 79 % van de woningen één ingreep.
• Bij label F volstaan één of twee ingrepen in 63 % van de woningen. De andere hebben er drie of meer nodig.
• Na het pakket is de mediane energiescore 371 kWh/m². Label D vraagt 400 of lager.

Een ingreep is één maatregel uit de tool. Ook een betere regeling van de verwarming telt als ingreep. Een luchtdichtheidsmeting telt de motor niet mee in het pakket naar D, want ze isoleert niets. Welke combinaties typisch zijn bij een woning met label F, lees je in de gids van EPC F naar D.

Het goedkoopste pakket stopt zodra label D gehaald is. Wil je later verder, naar label C of beter, houd dan dezelfde volgorde aan: eerst dak en muren, pas daarna een nieuwe verwarming.

Winst en kost per maatregel

De winst is de daling van de energiescore in kWh/m² per jaar, gemeten op het moment dat de maatregel in het stappenplan komt, dus na de eerdere stappen. De kost is de onderkant van de prijsvork voor die woning.

Kost incl. plaatsing, normale afwerking en 6 % btw, prijspeil oktober 2026, zonder premies. De cijfers per maatregel komen uit alle stappenplannen die de motor voor de 149 woningen maakte, niet alleen die naar label D. Een woning kan dus meer dan eens meetellen. Waar P25 en P75 gelijk zijn, kostte de middelste helft hetzelfde, bijvoorbeeld één toestel. Maatregelen die minder dan 5 keer voorkwamen, krijgen geen cijfer.

Dak- en muurisolatie geven in de mediaan de grootste dalingen. Daarom begint het stappenplan met de schil. Wat een nieuwe ketel oplevert, hangt sterk af van de ketel die er nu staat. Kleinere maatregelen, zoals een luchtdichtheidsmeting (vanaf € 450) of een betere regeling (vanaf € 900), geven minder winst. Ze kunnen wel het verschil maken als je net boven 400 zit. Een luchtdichtheidsmeting telt alleen bij een goed resultaat (v50 ≤ 6 m³/(h·m²)). Zonder meting rekent het EPC met 12.

Methode: zo berekende ik de kosten

1. Steekproef. Residentiële EPC's uit Vlaanderen die openbaar beschikbaar waren bij woningen die te koop stonden, vooral via notariële verkopen. Ik bewaarde geen adres of certificaatnummer.
2. Doorrekening. Elk attest is volledig opnieuw doorgerekend met de BeterEPC-rekenmotor, volgens de officiële rekenmethode voor residentiële EPC's.
3. Selectie. Alleen attesten waarvan de herberekening de score op het attest binnen de marge haalt, tellen mee: ± 5 kWh/m² bij een score tot 300, daarboven ± 2 %, plus 1 punt afronding. Niet-residentiële attesten en attesten zonder leesbare score vielen weg. Zo bleven er 149 attesten over, waarvan 73 met label E of F.
4. Pakket. Per woning zoekt de motor het goedkoopste pakket werken dat label D haalt, in een vaste volgorde: eerst de schil, dan de installaties, nooit een warmtepomp zonder dak- en muurisolatie.
5. Prijzen. Eenheidsprijzen voor normale afwerking, incl. plaatsing en 6 % btw, prijspeil oktober 2026. Enkele voorbeelden: hellend dak langs binnen isoleren € 90/m², spouwmuur inblazen € 30/m², buitenisolatie van een massieve gevel € 165/m², nieuwe ramen met HR++-glas € 650/m².
6. Vanaf en midden. De tool toont per pakket een vork van ± 10 % rond prijs × hoeveelheid. 'Vanaf' is de onderkant van die vork, 'midden' het midden.

Hoe goed de motor rekent: over twee reeksen attesten samen haalt de herberekening de attestscore in 150 van de 157 gevallen (96 %) binnen de marge. Meer over de rekenmethode en de toetsing lees je in Hoe rekent BeterEPC?

Beperkingen: zo lees je de cijfers

• Niet representatief. Woningen die openbaar verkocht worden, zijn vaak ouder en slechter dan gemiddeld. De cijfers zeggen dus iets over woningen die te koop staan, niet over alle Vlaamse woningen.
• Ondergrens, geen offerte. Echte offertes kunnen afwijken door de afwerking, de toestand van de woning en de regio. Werken die los staan van de energiescore, zitten er niet in.
• Btw. Het tarief van 6 % geldt onder voorwaarden voor de renovatie van een woning ouder dan 10 jaar (FOD Financiën). Geldt dat niet voor jouw woning, dan liggen de bedragen hoger.
• Geen premies afgetrokken. De EPC-labelpremie staat sinds 1 juli 2026 dicht voor nieuwe dossiers (vlaanderen.be).
• Ventilatie. Ventilatie zit alleen in de cijfers als ze in het goedkoopste pakket zat. Isolatie maakt een woning luchtdichter. Voorzie dan ventilatie, anders riskeer je condensatie en schimmel. In de tool kost ventilatie C+ € 3.500 en ventilatie D € 8.000, incl. btw.
• Appartementen. Appartementen met label E of F in de steekproef: 1. Dat is te weinig voor een cijfer. Bij een appartement beslist de VME over dak, gevels en een collectieve ketel. Wat je zelf kan en wat via de VME moet, lees je in de gids over de renovatieplicht voor een appartement.
• Simulatie, geen EPC. De cijfers komen uit een herberekening, niet uit een nieuw attest. Voor de renovatieplicht bewijs je label D met een nieuw EPC van een energiedeskundige, na de werken.
• Bijwerken. Ik werk de cijfers bij wanneer er attesten bijkomen. De datum bovenaan de pagina toont de laatste bijwerking.

Deze cijfers citeren

Citeer je cijfers van deze pagina, vermeld dan de bron zo:

BeterEPC-kostenstudie, november 2026, 149 attesten, beterepc.be/kostenstudie-label-d

Zet bij een bedrag ook dat het om een ondergrens gaat (vanaf, mediaan), incl. 6 % btw en zonder premies. Bijvoorbeeld:

Een woning van EPC-label F naar label D brengen kost in de mediaan vanaf € 17.300 (BeterEPC-kostenstudie, november 2026, 149 Vlaamse EPC's).

Contact voor pers en onderzoek

Vragen over de methode of over een cijfer? Mail me op siemen@beterepc.be.